Uitgelicht

Voor veel mensen lijkt een revolutionaire verandering in de maatschappij een luchtkasteel, onmogelijk te realiseren tijdens hun leven. In dit opzicht ontwikkelde Trotski het concept van het “Overgangsprogramma”: een reeks eisen die de samenleving van de situatie van vandaag onder het kapitalisme, konden brengen naar het uiteindelijke doel van het internationale socialisme. Hoe zou zo’n overgangsprogramma voor het klimaat er uit zien? Welk soort eisen zouden socialisten naar voor moeten schuiven om een klimaatsverandering te bewerkstelligen? In dit artikel proberen we de contouren van zo’n programma te schetsen.

De Gele Hesjes hebben op een spectaculaire manier hun intrede gedaan in de sociale strijd in Frankrijk en in België. De beweging is in grote mate een spontane beweging, ontstaan los van en naast de vakbonden of andere organisaties. Eigenlijk moeten we spreken over een opstand van ‘onderuit’ eerder dan een klassieke protestbeweging. Opvallend is dat ze ‘aanvaarde regels’ van het sociaal protest niet volgen. Al deze regels hebben tot doel om het sociaal protest op te vangen, te kanaliseren en uiteindelijk uit te doven. Ze vragen geen ‘toelating’ aan de overheid voor hun acties. Ze doen het gewoon.

De idee dat automatisering en technologische vooruitgang aan de basis liggen van werkloosheid, is zeer wijd verspreid. Het debat over de oorzaken van werkloosheid en de rol van automatisering is belangrijk omwille van de politieke implicaties. Dit artikel argumenteert dat werkloosheid niet het gevolg is van automatisering, maar dat het een bijproduct is van de kapitalistische economie en dat het kapitalisme niet in staat is om de automatisering te organiseren op een menselijke manier en zelfs niet op een manier die economisch efficiënt is.