De Belgische minister van Binnenlandse Zaken, Bernard Quintin (MR), trok onlangs enkele plannen van de Belgische politie in twijfel. Quintin bekritiseerde het plan om vanaf volgend jaar ruim 45.000 politieagenten van een nieuw uniform te voorzien. Hij is niet tevreden met de kleuren, die als “te Vlaams” worden beschouwd, ook het feit dat het uniform alleen het woord “Politie” draagt in plaats van het tweetalige “Police/Politie” is een twistpunt. Dit zijn de politieke zorgen van de burgerlijke klasse als het om de politie gaat.
Toename van politiegeweld
Ondanks de afleidingsmanoeuvres van de heer Quintin, gaat het steeds meer mensen om de toename van politiegeweld die in het hele land wordt waargenomen. Naarmate de klassenstrijd in België heviger wordt, is ook de gewelddadige reactie van de politie toegenomen. Dit was vooral zichtbaar tijdens de massaprotesten van oktober 2025: eerst tijdens de acties in Brussel tegen de onderschepping van de Global Sumud Flotilla door het Israëlische leger voor de kust van Gaza. Daarna ook tijdens de algemene staking van 14 oktober, toen meer dan 140.000 mensen protesteerden tegen de bezuinigingen opgelegd door de Arizona-regering. Video’s op sociale media onthulden wrede mishandeling van ongewapende demonstranten en het willekeurige gebruik van waterkanonnen tegen vreedzame stakers. De Belgische politie zette haar gewelddadige trend voort toen ze op 17 oktober mensen zonder papieren uit het collectief Zone Neutre van het plein de l’Aviation in Anderlecht verdreven. Meer dan 400 arbeiders en studenten verzamelden zich die ochtend om zich te verzetten en uitzettingen te voorkomen, waardoor de politie het geweld opdreef met waterkanonnen, politiehonden, oproerpolitie, knuppels en traangas om het plein leeg te maken. Niet alleen werden zeventig inwoners, inclusief gezinnen met kinderen, met geweld uitgezet, maar ze moeten nu ook dakloos de wintermaanden doorstaan, allemaal in naam van de veronderstelde onschendbaarheid van privé-eigendom.
Winst en eigendom vóór mensen
Na de moord op George Floyd in Minneapolis (Verenigde Staten), zagen we een explosie van massale woede onder de arbeidersklasse. Wereldwijd werd geprotesteerd tegen politierepressie, de slogan “Defund the police” (geen geld meer voor politie) was daarbij populair. Deze slogan suggereert echter dat er ook kapitalisme kan bestaan met een ander soort politiemacht of een politiemacht die minder overbewapend is dan nu. Vanuit marxistisch standpunt is dat geen juiste eis. Zoals Friedrich Engels uitlegt, is de staat uiteindelijk een bende ‘gewapende’ mannen (meestal de politie en indien nodig het leger) die de eigendommen en belangen van de heersende klasse verdedigen. Maar daar horen ook de rechtbanken en de gevangenissen bij, die bestaan om “de openbare orde” te handhaven. De essentie van de burgerlijke staat is de verdediging van de kapitalistische klasse en haar privébezit van de productiemiddelen, de belangrijkste hefbomen van de economie. Deze heersende klasse, een kleine minderheid in de samenleving, weet heel goed dat zij de armen en arbeiders ‘op hun plaats’ moet houden en daarom onderdrukt zij sociale bewegingen. Ook wordt daarbij racisme, seksisme, homofobie, etc. gebruikt om een deel van de bevolking en de politie op te zetten tegen mensen met een immigratie- en/of gemarginaliseerde achtergrond.
Op lange termijn zullen de verslechterende levensomstandigheden van de meerderheid, criminaliteit en misdaad doen toenemen. We weten dat die verband houden met problemen van structurele armoede. Maar wanneer de criminaliteit/misdaad toeneemt, reageert de burgerlijke staat door het politieoptreden te verharder, waardoor dit verband dat al duizend keer aan het licht is gekomen in wetenschappelijke studies, wordt ontkend. De kapitalistische klasse is voorstander van een onmiddellijke veiligheidsreactie: in plaats van de oorzaken van het probleem aan te pakken, verschuilt ze zich achter hypocrisie en valt alleen de gevolgen aan. Het doel is de uitbuiting in stand te houden, aangezien deze nieuwe repressieve krachten en methoden zullen dienen om sociale bewegingen en stakingen te onderdrukken. Uiteindelijk beweren ze te reageren tegen de criminaliteit, terwijl de misdaden juist een structurele reactie op uitbuiting en een dalende levensstandaard zijn.
Dit is de reden waarom het in een kapitalistisch systeem niet mogelijk is om de politie eenvoudigweg ‘af te bouwen’ of minder gewelddadig te maken: de heersende klasse zou nooit toestaan dat de bewakers van haar eigendommen verzwakt worden en vervolgens weerloos tegenover een grote mobilisatie van de arbeidersklasse komen te staan. Bovendien is het in het belang van de kapitalistische klasse om de arbeidersklasse verspreid, verdeeld en ongeorganiseerd te houden, wat ook de toename van het geweld tegen reeds onderdrukte groepen en de verdelende retoriek van burgerlijke politieke partijen en hun mediakanalen verklaart.
Geen enkele repressieve kracht kan de gemobiliseerde en georganiseerde arbeidersklasse onderwerpen. Er zijn slechts 338 politieagenten per 100.000 Belgen. De strijd tegen politiegeweld koppelen aan de strijd tegen het kapitalistische systeem, met behulp van strijdmethoden die specifiek zijn voor de arbeidersklasse is noodzakelijk om, geconfronteerd met deze barbaarsheid, echte vrijheid te bekomen.
