Het is geen toeval dat de N-VA Annick De Ridder aanstelde als minister van mobiliteit. Toen ze nog bij de Vlaamse Liberalen militeerde kwam ze verschillende keren in het nieuws wanner ze ostentatief tijdens de daluren het aantal passagiers ging tellen om aan te tonen dat er té veel met lege of amper gevulde bussen werd rondgereden. Het openbaar vervoer kon toch veel efficiënter georganiseerd worden, heette het dan.
Het openbaar vervoer op de schop
De Vlaamse regering is nu van plan om bij De Lijn nog een extra bezuiniging van 35,5 miljoen euro door te voeren. Toen het VRT-programma De Zevende Dag zwart op wit aantoonde dat de subsidies voor bedrijfswagens in België jaarlijks 4,1 miljard bedragen, terwijl De Lijn het met amper 0,9 miljard per jaar (ruim vier keer minder!) moet stellen, reageerde minister De Ridder op een wel heel bijzondere wijze: Volgens haar kan je veel van de gebruikers van De Lijn, in casus de pendelaars, als “losers” beschouwen, want zij zijn er blijkbaar niet in geslaagd om hun baas te overtuigen om hen ook een salariswagen te gunnen!
De hete aardappel doorschuiven naar de gemeenten
In 2019 werden de 300 Vlaamse steden en gemeenten opgedeeld in 15 vervoersregio’s. In deze organen zitten de lokale besturen en vertegenwoordigers van de Vlaamse Overheid. Zij moeten een regionaal vervoersplan uitwerken en worden nu ook betrokken bij de besparingsplannen van De Lijn. De Lijn heeft eerst naar de routes gekeken met een gemiddelde maximale bezetting van minder dan 8 passagiers en stelde op basis daarvan de besparingsdoelstellingen per regio vast. De besparingen zijn wel zeer ongelijk verdeeld: de grote steden komen er het beste uit, Antwerpen bijvoorbeeld zou 2,8 procent van haar budget moeten laten vallen, terwijl de Vlaamse Ardennen 15,6 procent verliest. Momenteel hebben 14 vervoersregio’s de voorgestelde plannen verworpen. Als reactie heeft de Vlaamse regering de bezuinigingen met 8,5 miljard verminderd om maar de schijn te wekken dat ze rekening houdt met verzet. Het advies van de vervoersregio’s is echter helemaal niet bindend uiteindelijk zullen het De Lijn en de Vlaamse regering zijn die de beslissing nemen.
Welke reactie is nodig?
Alhoewel veel burgemeesters en lokale politici van Vooruit, CD&V en N-VA luidkeels laten weten dat ze helemaal niet akkoord gaan met de afschaffing of inkrimping van lijnen en haltes, zaten ze wel allemaal rond de tafel toen de beslissingen genomen werden! Het ligt vast dat, met hier en daar wat gemorrel in de marge, de grote besparingen bij De Lijn zullen doorgaan, alle regeringspartijen hebben dit immers zo afgesproken. De lokale mandatarissen mogen wel wat stoer doen en de bevolking de indruk geven dat ze “ferm weerwerk geboden hebben”, uiteindelijk zijn ze totaal onbetrouwbaar en volgen ze gedwee hun partijlijn!
In 2025 kwamen de vakbonden van De Lijn verschillende keren op straat en ook in 2026 doen ze voort: midden maart was er een eerste actieweek en tijdens de paasvakantie werd er afwisselend per provincie opnieuw gestaakt.
“De besparing hakt enorm in op de dienstverlening“, verklaart Stan Reusen van de socialistische vakbond ACOD: “De reizigers worden zwaar getroffen. Maar ook het personeel krijgt een serieuze rekening naar zich toe geschoven, met een fameuze vermindering van diensten en tewerkstelling.”
“De Lijn heeft totaal geen respect voor haar personeel: in Antwerpen bijvoorbeeld werd zomaar lijn 31 afgeschaft, waardoor de chauffeurs niet meer op hun stelplaats geraakten en ze niet op tijd konden starten met hun shift. Ze legden dan ook begin april spontaan het werk neer. De voorstellen van De Lijn bleken voor het personeel totaal onvoldoende, wat nogmaals bewijst hoe groot de afstand is tussen de directie en de werkvloer.”
“Na de paasvakantie zullen we opnieuw samenzitten om een volwaardig alternatief voor lijn 31 te bekomen.”
Vooral de N-VA hanteert hier een verborgen agenda: door het blijvend personeelstekort, de hoge werkdruk en de erbarmelijke staat van het materieel wordt de dienstverlening traag maar zeker afgebouwd. Het is een voorbode van verdere privatisering, waar rendabele lijnen worden overgedragen aan de privé en De Lijn nog een schim van zichzelf wordt!
We blijven op dezelfde nagel kloppen: alleen een eengemaakte strijd, over alle sectoren en provincies heen, kan deze regering stoppen. Daarom is de aangekondigde actiedag van 12 mei in gemeenschappelijk vakbondsfront een voorstel dat elke steun verdient. De vakbonden moeten ook meer over hun eigen muurtje leren kijken. Bij de aangekondigde acties bij De Lijn bijvoorbeeld, kon je hier en daar een verdwaald pamflet tegenkomen met uitleg voor de reizigers, maar er was geen algemene oproep voor solidariteit.
Het is zeer positief dat het middenveld “De Coalitie voor een sterk openbaar vervoer” heeft opgericht. Er zijn een 50tal organisaties bij aangesloten, waaronder de vakbonden, de fietsersbond, de BBL, de voetgangersbeweging, Trein Tram Bus. Als eerste actie hebben ze een website hiertrekkenwijdelijn.lovable.app waar de reizigers de impact van de besparingen kunnen melden. Hiermee kunnen ze dan Annick De Ridder counteren die doodleuk in het Vlaams Parlement kwam vertellen dat er door de besparingen slechts 0,2% van de reizigers zou getroffen worden. Dit kan een opstap zijn naar verdere eengemaakte acties van de vakbonden en het middenveld samen.
