De SP.a-reactie op de financiële crisis is een absolute ramp. Ze is verdeeld,
incoherent, en mist elke ideologische onderbouw. Het is pathetisch om
te zien hoe socialisten over elkaar heen struikelen om te bewijzen dat zij de
beste beheerders zouden zijn van het bestaande financiële systeem.
De overname van
Fortis door het Franse BNP Paribas is rond. Dat lees ik zondag 5
oktober om 22 uur op de website van De Tijd. Als dat werkelijk zo is,
dan krijgt onder meer Johan Vande Lanotte zijn zin. Vande Lanotte vond
dat de regering Fortis vorig weekend al had moeten verkopen aan
Paribas. Daarmee legt JVDL mee de eerste steen van het nog
grootschaliger megakapitalisme van de toekomst.
Peter
Vanvelthoven voert ondertussen zijn eerbare strijd voor een
parlementaire commissie die moet onderzoeken wie er juist wat heeft
fout gedaan bij Fortis. Tegenwind krijgt hij onder andere van ex-SP
voorzitter Karel Van Miert, die vindt dat je zoiets beter overlaat aan
eminente specialisten. Bankiers met andere woorden…
Caroline Gennez van
haar kant vindt dat er méér externe controle moet worden uitgeoefend op
de banken. Dat vindt ondertussen zowat iedereen. Inclusief Open VLD die
voor de vorm vindt dat dit moet gebeuren met minder maar wel bétere
regeltjes. De realiteit is dat je nooit echt
iets kan controleren tenzij je het ook daadwerkelijk bezit. De enige
manier waarop je het financiële systeem kan reguleren, democratiseren,
controleren én verankeren is door het (her)oprichten van een openbare
kredietinstelling. En of dit nu oud of nieuw socialisme is doet hier
niet terzake.
Samengevat: de SP.a-reactie op de financiële crisis is een absolute ramp. Ze is verdeeld,
incoherent, en mist elke ideologische onderbouw. Het is pathetisch om
te zien hoe socialisten over elkaar heen struikelen om te bewijzen dat zij de
beste beheerders zouden zijn van het bestaande financiële systeem. Ik
maak daarbij nog uitzondering voor de deugdzame Peter Vanvelthoven.
Maar hij is slechts één stem in dit kapittel. De SP.a betaalt hier de
prijs voor haar zelf georganiseerde ideologische ontwapening. Typerend
is dat economie en financiën domweg niet aan bod kwamen op de
ideologische congressen van maart 2006 en januari 2007. Evenmin staat
dit debat op het programma van het SP.a congres “Visie08”
op 18 en 19 oktober in Brussel. In de schaduw van de grootste
financiële crisis aller tijden wordt daar een gezellig praatcafé
georganiseerd.
Nochtans hebben we
openbare kredietinstellingen niet enkel nodig voor het stabiliseren van
ons financieel systeem, of voor het op de “vrije” markt aanbieden van
een vanzelfsprekend product zoals een risicoloos spaarboekje. Iets
waarvoor veel (te veel?) mensen zouden tekenen. We hebben ze ook nodig
om onze economie weer in duurzaam en sociaal verantwoord vaarwater te
loodsen. Straks kunnen we weer beginnen emmeren over de onhoudbaarheid
van ons economisch groeimodel, het broeikaseffect en de groeiende kloof
tussen arm en rijk. Maar echt structurele antwoorden geven op deze
sociale en economische crisis durft zelfs onze socialistische partij
niet meer.
De SP.a reageert op
deze crisis als een gevangene die al méér dan twintig jaar in de cel
zit. Op een dag stort een muur van de gevangenis is en kan hij
ontsnappen. Maar ondertussen heeft hij leren leven met zijn
gevangenschap. Er is televisie, een bibliotheek en een fitnesszaal.
Bovendien is de muur wel ingestort maar de bewakers zijn er nog. Als
die hem tijdens zijn ontsnappingspoging zouden vatten is hij voor
onbepaalde tijd zijn recht op televisie, fitness en bibliotheek kwijt.
En dus besluit hij te blijven zitten waar hij zit, die gevangene van
het neoliberalisme…
5 oktober 2008
