Totale
stakingen zoals die van het spoor gisteren op 20 mei zijn zeldzaam. Geen trein
die ook maar reed op het hele treinnet gedurende vierentwintig uur. Geen enkele
vakbond, hoe goed georganiseerd ook, kan zo een totale staking waarmaken zonder
te beschikken over een zeer groot draagvlak.
Totale
stakingen zoals die van het spoor gisteren op 20 mei zijn zeldzaam. Geen trein
die ook maar reed op het hele treinnet gedurende vierentwintig uur. Geen enkele
vakbond, hoe goed georganiseerd ook, kan zo een totale staking waarmaken zonder
te beschikken over een zeer groot draagvlak. Dit is de meest succesvolle
staking in jaren. Acht op tien personeelsleden legde het werk neer. Zonder de
treinbegeleiders, machinisten, spoorleggers, seingevers, stationschefs, allerlei
technici, loketpersoneel, schoonmaakpersoneel, bedienden, zonder de
tienduizenden personeelsleden draait de NMBS niet. Zou een staking van de CEO’s
van Infrabel, Holding enzovoort hetzelfde effect hebben? Weinigen zouden het
merken. Weinigen? Nee, niemand.
De staking
is er gekomen als gevolg van een opstand van de vakbondsleden en de besturen
tegen het voorakkoord tussen vakbondstop en directie. Jannie Haek,de personeeldirecteur,
kon het niet nalaten op het VRT-journaal van maandag hierover te klagen.
"Nochtans hadden we een akkoord met de vakbonden", vertelde hij ontgoocheld.
Jannie is veel te lang gewoon de vakbondstop te verwarren met de hele vakbond.
De huidige staking is er gekomen dankzij de druk van onderuit.
De luttele
loonopslag, de stresserende polivalentie en de plagende productiviteitsdruk
drijven het personeel tot actie. Zo gaat dat de laatste tijd in België. In de
metaalsector hebben ze hier ervaring mee sinds de golf van spontane stakingen
vertrokken is bij de onderaannemers van Ford Genk. De verhoging van de koopkracht
staat hier centraal. Dat elan bleef gedurende maanden verder zinderen in andere
sectoren. Beter nog, met de staking van het spoorpersoneel zwelt die golf weer
aan. De Rode Alarmweek van begin juni is hier ook een uitloper van.
Een
scherpzinnig editoriaal van de centrumrechtse krant Le Soir vreest dat de
spoorstaking een voorbeeld kan stellen voor andere sectoren. "Opgepast," schreef
de krant aan de vooravond van de staking, "de beweging die vanavond start is
veel minder onschuldig dan ze lijkt. En het gevaar van besmetting van andere
bedrijven in het land is groot". Verder neemt de krant de onverschilligheid van
de regering op de korrel. "Zo een onverschilligheid is gevaarlijk, want die
ontkent de misnoegdheid die stijgt vanuit de werkplaatsen en de dualisering van
de grote steden, versterkt door de stijging van de werkloosheid van de
jongeren." Ten slotte hoopt de krant op het behoud van de sociale vrede in het
land. Typisch besluit. Het patronaat en haar economisch systeem voeren een
onophoudelijke en eenzijdige sociale oorlog tegen de bevolking. Als de werkende
bevolking hiertegen wil reageren, dan komen er van overal oproepen tot vrede!
Mislukte
aanval tegen stakingsrecht
De Vlaamse Automobilisten Bond voorspelt al
bijna een hele week lang een vreselijke filedag en chaos op de wegen. Dit
horrorscenario is uitgebleven. Het was zelfs een ongewoon rustige werkdag op
het wegennet. Maar het paniekerige gedoe van de VAB stond ongetwijfeld in
dienst van een politieke agenda gericht tegen de spoorbonden.
Zogezegde
belangbehartigers van de treinreizigers zoals de Bond van Trein, Tram- en
Busgebruikers (BTTB) gaven Inge Vervotte, de minister van overheidsdiensten,
ook de volle laag omdat ze het niet zag zitten een minimumdienst in te voeren. Wie
vertegenwoordigt de BTTB eigenlijk? Met welk lef durven zij de pendelaars te
vertegenwoordigen?
Vincent Van
Quickenborne, minister van Economie, liet zelf de economische kost uitrekenen
van de spoorstaking: 40 miljoen euro. Bovendien schatte hij de ecologische
schade op een uitstoot van honderdduizend ton CO2.
Ook Groen
doet mee aan de hele heisa. In een advertentie in de kranten de dag na de
staking bloklettert de partij: "Stakingsrecht: Ja! Maar acties die reizigers
gijzelen: Nee!" Kan het demagogischer? De spoorstaking kon ondanks de
vanzelfsprekende ongemakken wel rekenen op medeleven van veel pendelaars. De
reden hiervoor is dat de problemen van de stakers herkenbaar zijn voor vele
andere werkende mensen.
Inge tussen
hamer en aambeeld
In deze
context van weinig spontane verontwaardiging van een bepaald middenveld en een
minister hernieuwde Open VLD zijn oud pleidooi voor een minimumdienst. Bart
Somers, de blauwe voorzitter, herinnerde aan het regereerakkoord van Leterme I.
Deze voorziet in het verzekeren van de "continuïteit van de dienstlevering" in
geval van staking. CD&V zit hiermee natuurlijk heel verveeld. De partij van
Leterme vreest tussen hamer en aambeeld geplet te geraken indien ze een
minimumdienst probeert op te leggen. Vooral Vervotte vreest gekneld te geraken
tussen de rechterzijde in eigen partij en de ACV-vleugel, maar ook tussen het
ACV en de liberale coalitiepartners.
Inge
Vervotte kreeg nochtans als voogdijminister en als minister voor de openbare
diensten de uitdrukkelijke opdracht – door de bedrijfsmiddens – om de
minimumdienst bespreekbaar te maken bij de vakbondstop. Inge Vervotte neemt
echter geen principieel standpunt in. Ze bleek de laatste dagen noch voor noch
tegen een minimumdienst. Ze verschuilt zich achter de ‘onuitvoerbaarheid’ van
deze minimale dienst. Wat een geluk voor Inge Vervotte! Bruno Tuybens voor de
SP.a nam gelukkig wel een standpunt in tegen de minimumdienst. Een principieel
standpunt, zo lijkt het wel.
"Zo’n plan (een minimumdienst, nvdr) klinkt
mooi in theorie, maar is praktisch onuitvoerbaar", stelt Inge op de Zevende
Dag. "Om een minimale dienstverlening te garanderen is minstens 65 procent van
het personeel nodig". Slecht gerekend, zegt Open VLD. "Met een kwart van het
personeel kan een minimumdienst ingesteld worden." En zo duurt het gekibbel
voort in de regering. Weinig echter wordt er gekibbeld over de koopkracht in
deze regering. Over die hamvraag is de regering totaal apathisch. ‘BHV’ en
minimale diensverlening maken echter wel deel uit van de passies van een totaal
vervreemde politieke elite. Wat de echte bekommernissen van de bevolking betreft,
is deze regering al maanden in minimumdienst!
De
vervreemding van de hele politieke elite van de belangen van de gewone mensen
is zelden zo groot geweest. De achterban van de SP.a heeft er goed aan gedaan
de top te bewegen niet toe te treden tot deze regering. Ook de deelname aan de
communautaire onderhandelingen is terecht geweigerd. Maar waar waren de SP.a-parlementsleden
te bespeuren aan de piketten?
Apathische
regering
Dat de
gewone mensen het communautaire gekibbel spuugzat zijn, blijkt opnieuw uit een
recente peiling (Dernière Heure, 10 mei 2008). Op de vraag of de kwestie van
Brussel-Halle-Vilvoorde belangrijker is dan het aanpakken van de daling van de
koopkracht, antwoordt slechts 23,5 procent van de Vlamingen in Brussel en 28,5
procent in Halle-Vilvoorde positief… Zeven op tien verwerpt die stelling. Wat
een kaakslag voor Leterme I, die deze week nog snel gaat proberen een
superministerraad bijeen te brengen over socio-economische kwesties. Geen
gezicht verliezen is de boodschap.
Veel mensen
die niet bij de NMBS werken – waaronder veel pendelaars – herkennen zich in de
eisen van het spoorpersoneel. De kracht van de staking van het spoorpersoneel
en de populariteit van hun eisen heeft de dreiging van een minimumdienst
voorlopig begraven. Het bewijs is nogmaals geleverd. De arbeidersbeweging kan zulke
bedreigingen afweren als ze kordaat in actie treedt. Dat de socialistische
spoorbond weigerde hier ook maar over te onderhandelen, heeft ook ACV Transcom
onder druk gezet. Enkele maanden geleden was de baas van de christelijke
spoorbond nog te vinden voor een minimumdienst! Nu niet meer.
De bal is
nu opnieuw in het kamp van de arbeidersbeweging, die weer een kans krijgt om
haar stempel, haar agenda door te drukken op het hele politieke gebeuren. De
SP.a en de PS moeten die kans grijpen om deze diepe beweging van onderuit een
politiek verlengstuk te geven.
