Voetbal is de populairste en meest volkse sport in ons land en wereldwijd. Het is een van de weinige sporten die werkelijk door alle lagen van de bevolking worden beoefend. Er is geen enkele reden waarom het WK voetbal dat nu doorgaat in de VS, Mexico en Canada geen feest zou zijn. Maar juist omdat de sport zo populair is heeft het kapitalisme er zich op gestort. Er gaat enorm veel geld om in die sport. Bij de beste clubs zijn sommige soms gewoon eigendom van kapitalistische concerns: Champions league winnaar PSG (een investeringsfonds uit Qatar), Manchter City (Verenigde Arabische Emiraten) bijvoorbeeld. Anderen zijn volledig afhankelijk van sponsors uit grote multinationals en gedragen zich er ook naar. Om te beginnen uit zich dat in de schandalig hoge lonen die worden uitgekeerd aan de beste voetballers. Zo kunnen die mannen, die dikwijls uit een arm gezin komen, totaal wereldvreemd en toxisch worden. Superster Lamine Yamal hield een exuberant feestje ter gelegenheid van zijn 18de verjaardag en van zijn contractverlenging bij Barcelona. Een model liet weten dat de organisatoren haar hadden benaderd: ze zochten twaalf blonde vrouwen ‘met een specifieke cupmaat’, en die konden 15.000 euro verdienen.
Voetbalclubs zijn in een voortdurend gevecht verwikkeld om voetballers te kopen. Het record ligt voor het ogenblik bij de aanwerving van Neymar door PSG voor 222 miljoen euro; Barcelona zet op het hoofd van Lamal het astronomische bedrag van 1 miljard euro. Die enorme geldstromen hebben gevolgen tot in de laagste echelons van de sport. Het is bekend dat zelfs in het Belgische amateurvoetbal enorm veel zwart geld omgaat. Het jeugdvoetbal is bijzonder kwetsbaar in de zoektocht naar het volgende supertalent. Veel ouders die hun kroost komen aanmoedigen, hebben een zeer slechte reputatie door het uitschelden van de scheidsrechter en de tegenstander. Het is waarschijnlijk dat daarbij de (toekomstige) euro’s in hun ogen blinken. In feite heerst in het voetbal gewoon mensenhandel. De minder rijke clubs, zoals de Belgische, moeten het doen met talenten uit minder bekende voetballanden, zoals de Afrikaanse. Breken zij niet door, dan vereenzamen zij hier tegen een minimale vergoeding voor ze worden teruggestuurd.
Welkom op het WK
Voetbal is natuurlijk ook de sport van de supporters. Dikwijls sparen die supporters om hun ploeg te volgen naar uitwedstrijden in het buitenland. Met dit WK zal dat voor weinigen weggelegd zijn. Finale tickets kosten nu al tot 9.500 euro. Maar ook de “goedkopere” tickets moeten niet onderdoen met prijzen tot 6.400 € (categorie 2) en 5.000 € (categorie 3). Tijdens de voorverkoop voor supportersclubs doken ook al woekerprijzen tot 7.500 € op. De FIFA, de overkoepelende voetbal organisatie die de wereldkampioenschappen organiseert, is bekend om haar corruptie en de miskenning van de behoeften van de sport, ten voordele van het grote geld. Wie het grootste bedrag op tafel legt krijgt het WK. Dikwijls komt het WK dan uit bij landen die niet geschikt zijn voor de sport of er weinig voeling mee hebben. Zo werd het WK in 2022 ingericht in Quatar, waar inderhaast nieuwe stadiums moesten gebouwd worden die bestand waren tegen het veel te warme klimaat. Duizenden arbeiders overleden bij de bouw ervan. Het volgende WK in 2030 gaat trouwens door In Saoudi-Arabië waar de zelfde bezwaren gelden, afgezien nog van de afschuwelijke reputatie van het land op het gebied van mensenrechten.
De Belgische ploeg
Alle voetbalsupporters kijken natuurlijk uit naar de prestaties van onze “Rode duivels” op het WK. Maar ook als je de samenstelling van de Belgische selectie bekijkt, kan je veel bijleren over de kapitalistische aard van het voetbalbedrijf. De Belgische selectie bestaat uit 26 spelers. Slechts drie ervan spelen in de Belgische voetbalcompetitie. Die drie voetballers spelen dan allen bij Club Brugge, de kampioen van dit jaar. De Belgische clubs zijn de kleine broertjes in het Europese voetbal en moeten zich daarnaar gedragen. Van zodra een van hun spelers kwa talent er bovenuit steekt, zijn zij gedwongen hem te verkopen omdat ploegen uit het buitenland met miljoenen zwaaien. Op Europees vlak zijn de Belgische clubs een doorgeefluik: minder bekende spelers die ze voor weinig geld (dikwijls toch een paar miljoen) in het buitenland kochten, hopen zij voor veel geld te verkopen aan de grote clubs. Het zelfde gebeurt met hun beste jeugdspelers, dikwijls al op zeer jonge leeftijd. Club Brugge is de rijkste Belgische club omdat zij al zo vaak kampioen speelde en daardoor de vele miljoenen kon binnenhalen die verbonden zijn aan de deelname aan de Champions League. Zo kan ze haar beste spelers wat langer houden. Monopolie-vorming noemt men dat in de economie.
Geld primeert boven de sport en het plezier van de supporters. Zodra hun idolen werkelijk mooi voetbal brengen, worden ze naar het buitenland verkast en kunnen ze hen enkel op TV volgen via een duur abonnement. Heel soms zijn er gevallen waar de sport het toch wint tegenover het grote geld. In ons land was dat het geval in de competitie van 2024-2025 toen Union het Belgisch kampioenschap won. Union is een club die slechts een fractie van het kapitaal heeft van de andere ploegen uit eerste klasse, een klein stadium en zeer progressieve supporters. Maar ook zij zijn elk jaar opnieuw verplicht om hun beste spelers te verkopen.
Wij wensen de vele voetbalsupporters een gezellig WK, maar hopen ook dat ze beseffen hoeveel mooier hun sport zou kunnen zijn zonder de kapitalistische janboel.
