Op de valreep – 30 september – kwam Vlaams minister-president Matthias Diependaele zijn septemberverklaring voorstellen in het parlement. Het was een zeer moeilijke oefening geweest, luidde het: met marathonzittingen en ’s nachts doorwerken, strubbelingen tussen Vooruit en N-VA over de begrotingscijfers van Welzijn, minister Crevits en een topambtenaar van Vooruit moesten zelfs met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht worden! Dat allemaal precies om te tonen: kijk eens hoe hard we voor jullie gewerkt hebben, kijk eens hoe we ons best doen! Het had meer weg van een tragikomische soap dan van een serieuze planning van de toekomst van Vlaanderen en haar bevolking.
In de gehele tekst staat er niets over het klimaat, er worden geen maatregelen voorzien om toekomstige hittedoden te voorkomen, geen woord over hoe de stijgende energieprijzen zullen aangepakt worden.
Besparen, besparen
…En nog maar eens besparen.
In 2027 zal er bijna 2 miljard euro bespaard worden en meer dan 3 miljard tegen 2029.
De openbare diensten zijn natuurlijk weer de klos: een besparing van 750 miljoen staat hier op de agenda, de Vlaamse ambtenaren zullen 2 feestdagen verliezen, gepensioneerden worden niet meer vervangen, de vaste benoeming vliegt in de vuilbak en artificiële Intelligentie zal ingezet worden bij de routinetaken!
Ook De Lijn krijgt het zwaar te verduren: de geplande investeringen gaan van 50 naar 25 miljoen, terwijl de werkingsmiddelen in 15 jaar tijd al met 25% verminderd werden. Traditiegetrouw probeert de Vlaamse regering de besparingen af te wentelen op de steden en gemeenten, het Gemeentefonds zal 240 miljoen euro minder krijgen. De voorbije 20 jaar is het aantal mensen dat een beroep moet doen op het OCMW gestegen van 80.000 naar 200.000! Het is de eerste maal in de geschiedenis dat er meer leefloners zijn dan werklozen. Hoe kan het ook anders, wanneer je 192.000 mensen zonder stempelgeld zet? De gemeenten moeten dit, met minder geld en minder personeel, dan maar allemaal proberen op te lossen. Om het nog erger te maken heeft minister Van Bossuyt de regels van het toekennen van een leefloon serieus verstrengd: in het gezin mag er niemand anders een inkomen hebben. We komen zo terecht in 19de-eeuwse toestanden als een geschorste werkloze, die twee inwonende werkende kinderen heeft, wanneer hij een leefloon aanvraagt, moet kiezen: leef ik op kosten van mijn kinderen en vraag ik geen OCMW aan of gooi ik ze noodgedwongen buiten en doe ik toch een aanvraag? Mensonterende toestanden!
De komende jaren worden ook meer dan 500 miljoen euro subsidies geschrapt. Wat dat in de praktijk zal betekenen is nog niet 100% zeker, elke minister is nog de maatregelen aan het uitwerken. Wat wel vaststaat is dat Caroline Gennez, de Vlaamse cultuurminister, een kaalslag aanrichtte in de erfgoedsector. Bovenlokale musea verliezen 30% van hun subsidies, archieven 50% en landelijke erfgoedbibliotheken 100%. Ook het alom vermaarde Brusselse Bozart is zijn Vlaamse subsidies kwijt.
De VRT moet het in 2027 met 3,4 miljoen minder doen en tegen 2029 lopen de besparingen op tot 7 miljoen. Ook worden de werkingsmiddelen niet meer geïndexeerd.
Ook de hardwerkende Vlaming deelt in de klappen
De prijs van de dienstencheques stijgt van 10 naar 12 euro. Het maximumaantal dienstencheques dat je mag aankopen wordt vastgelegd op 300 per jaar, wat neerkomt op zes uren huishoudhulp per week. Het zal voor de gezinnen zeker niet gemakkelijker worden om werk en gezin beter te combineren. Voor ouderen die aangewezen zijn op huishoudhulp om langer thuis te kunnen wonen zal het een stuk duurder worden.
De registratierechten bij de aankoop van een woning gaan opnieuw van 2 naar 3%.
De hardste maatregelen vallen bij het groeipakket (het vroegere kindergeld), de Vlaamse regering bespaart daar 500 miljoen euro. De geboortepremie van 1310,75 euro wordt nog enkel bij het eerste kind uitgekeerd. De toeslagen bij het Groeipakket worden beperkt: kinderen die voor 2019 werden geboren en in een hogere leeftijdscategorie belandden, kregen een extraatje, dat wordt nu bevroren. Voor schoolverlaters wordt het Groeipakket afgeschaft. Jongeren van 15 tot 25 jaar die geen onderwijs of opleiding volgen, die geen stage lopen en niet werken, dreigen hiermee zonder inkomen te vallen. Het Groeipakket voor studerende jongeren wordt beperkt tot 23 jaar (in plaats van tot 25 jaar). Dit zal dan weer nefast zijn voor jongeren die een jaar overdoen, studievertragingen oplopen door ziekte of door de combinatie met werk om hun studies te kunnen betalen.
De besparingen die de Vlaamse en straks de federale regering zal doorvoeren brengen de grondrechten van mensen in een kwetsbare positie in gevaar, stelt het Netwerk tegen Armoede. Gezinnen die het al moeilijk hebben dreigen nog meer in de problemen te komen door de schrapping van de geboortepremie of de besparingen in het Groeipakket of op de investeringen in de Lijn. Het recht op gezondheid, gezin, mobiliteit, inkomen en werk wordt bedreigd. Daarom pleiten ze voor een betere toegang en bescherming van de grondrechten. De Werelddag van Verzet tegen Armoede ging op 17 oktober ll. dan ook door onder het thema “Grondrechten in gevaar” en kende in verschillende steden een opmerkelijk grote opkomst. Ook de vakbonden gingen met wisselend succes op 24 september, 9 en 12 oktober de straat op. Niemand kan onberoerd blijven bij het feit dat de regeringen het geld steeds halen waar het niet zit: bij diegenen die met arbeid hun brood verdienen en dat de grote vermogens altijd buiten schot blijven. Laat ons hopen op een hete herfst!
