Het minste wat gezegd kan worden over de sociale mobilisatie is dat het de partijen in de Arizona-regering heeft verrast. Natuurlijk verwachtten Bart De Wever en Georges Louis Boucher vakbondsprotesten. Maar deze aanhoudende golf van massale demonstraties, algemene stakingen en andere acties van de arbeidersklasse was helemaal niet voorzien.
De intensiteit van de klassenstrijd, want daar draait het allemaal om, is simpelweg historisch. Ook hadden ze de groeiende steun voor de protesten onder de bredere bevolking niet zien aankomen. Twee derde tot meer dan 80 procent van de bevolking in de drie landsregio’s steunt de protesten. Deze opeenvolging van klassenstrijd in België gaat ook hand in hand met een historische mobilisatie voor Palestina. De twee bewegingen versterken elkaar. Het is geen toeval dat de Palestijnse vlag wordt gehesen tijdens vakbondsdemonstraties of opduikt bij stakingsposten.
Eerlijk gezegd moeten we hieraan toevoegen dat de meeste vakbondsleiders het ook niet hadden verwacht: zo ver zijn ze verwijderd van hun basis en zo vast zitten ze in hun institutionele vakbondsgewoontes. Ook voor hen heeft de klassenstrijd iets folkloristisch en historisch. Onder druk van onderaf en om niet onder de voet gelopen te worden, riepen de vakbondsleiders noodgedwongen op tot demonstraties en stakingen. De arbeidersklasse heeft niet alleen bewezen dat ze springlevend is, maar ook dat ze weet hoe ze moet vechten.
Nieuwe generatie
Deze strijd heeft ook het verenigingsleven meegetrokken, maar vooral veel jonge studenten en middelbare scholieren die zich aansloten bij de stakingsposten en de vakbondsdemonstraties, en die ook hun eigen stakingen startten en hun eigen collectieven hebben opgericht. Een nieuwe generatie jonge studenten en middelbare scholieren, maar ook arbeiders, heeft kennis gemaakt met strijd en organisatie en ervaring opgebouwd. Beter nog, de overtuigingen, dat wil zeggen het politiek bewustzijn, die in deze strijd zijn verworven, zullen invloed hebben in hun leven.
Deze universiteit van strijd beperkt zich niet tot het leren over sociaaleconomische kwesties. De kwesties van de rol van de politie, parlementen, de media, burgerlijke en reformistische partijen staan centraal in het bewustzijn van deze nieuwe generatie. Sommigen maken zich er zorgen over. Jean Faniel, directeur van CRISP (onderzoekscentrum socio-politieke informatie) verklaart geëmotioneerd in een interview met Sudinfo: “Impopulaire hervormingen die worden opgelegd brengen de burger niet dichter bij de politieke wereld. Ik denk dat mijn voorbeeld van het onderwijs ook op andere segmenten van de bevolking kan worden toegepast. Burgers distantiëren zich van de politieke wereld, maar ook van de democratie. Het is nog ernstiger.” Het groeiende besef dat burgerlijke democratie slechts een façade is, is uitermate progressief. Wij, als revolutionairen, maken ons hier geen zorgen over, integendeel, we zijn er blij mee.
Excessen
De strijd tegen de federale overheid gaat ook gepaard met een golf van protesten tegen het bezuinigingsbeleid van de regionale en gemeenschapsregeringen. Het was
in de Federatie Wallonië-Brussel dat een hoogtepunt – opnieuw historisch – van de strijd werd bereikt met de algemene staking van onbeperkte duur in het onderwijs. Hier hebben de vakbondsleiders, zich té voorzichtig opgesteld: ze zijn niet alleen onder de voet gelopen, ze hebben grotendeels de controle over de beweging verloren. Het Mars Attacks-collectief, dat meer dan 300 scholen organiseert is de nieuwe structuur geworden voor de strijd in de scholen. De vakbonden zijn niet verdwenen, verre van, maar met Mars Attacks en het andere collectief Ecole en Lutte heeft de basis grotendeels de controle over de beweging overgenomen. Naar onze mening moet deze grassroots-impuls ook benut worden voor de democratisering en radicalisering van de bestaande vakbondsorganisaties. Bovendien was dit een trend die ook aanwezig was bij de postmedewerkers die – toegegeven, met steun van de vakbondsleidingen – grotendeels hun vier weken durende staking in de distributiecentra ‘zelf in handen hadden genomen’. Een vakbondsfunctionaris vroeg zich onlangs af in SudInfo: “waar ben ik nog voor nodig?“
Mislukte vakbondsstrategie
Ondanks deze ongekende cyclus van sociale strijd zijn de federale en regionale overheden erin geslaagd het merendeel van hun beleid door te drukken. Dit komt niet door het gebrek aan strijdlust van arbeiders en jongeren, maar eerder door een falende vakbondsstrategie. Natuurlijk zijn de maatregelen hier en daar bijgestuurd, maar hun belang mag niet worden overdreven, zoals sommige vakbondsleiders of kameraden van de PVDA doen. De PVDA wijdt ook een deel van haar overzichtsartikel aan de ‘9 lekken’ die in de plannen van de federale overheid zijn geslagen. De conclusie luidt:
“Hier is de balans: 9 dijkbreuken, 9 keer neemt de regering gas terug. 9 bewijzen dat de strijd loont.”
Maar het grootste deel van de maatregelen werden toch doorgevoerd. Over deze kwestie hebben noch de PVDA, noch de vakbondsleidingen echte antwoorden. Behalve dat het noodzakelijk is om de strijd voort te zetten in de rechtbanken of met nieuwe acties van hetzelfde type als die van de afgelopen 20 maanden. De arbeidersstrijd verdient een eerlijke en niet afgezwakte beoordeling: op de essentiële punten – hervormingen in de werkloosheid en de pensioenen – hebben we verloren. We mogen niet bang zijn om dat te zeggen. Betekent dit dat deze nederlaag eeuwig is? Dat we moeten stoppen met vechten? Nee, wat is gestemd kan door een nieuwe stemming worden ongedaan gemaakt, maar vooral door veel meer sociale druk. Maar deze druk zal niet komen door een herhaling van dezelfde ‘haasje-over’-acties, telkens gescheiden door vele weken, net lang genoeg om het elan van de strijd te doen afkoelen. Dit is tot nu toe de kern van de actiestrategie van de vakbonden. Het enige actieplan dat de regering kan laten terugdeinzen of zelfs ten val brengen, is het plan dat serieus een algemene staking van onbeperkte duur voorbereidt. Maar als we de regering ten val brengen, is dat niet opdat de PS zou terugkeren om hetzelfde beleid uit te voeren. Alleen een arbeidersregering kan een beleid voeren ten gunste van onze klasse.
